İş Eldivenlerinin Belirli Bir Kullanım Süresi Var mı?
Tüm iş eldivenleri için geçerli olan “30 gün kullanılır” veya “100 saat sonra değiştirilir” gibi sabit bir kullanım süresi bulunmaz.
Eldivenin kullanım ömrü;
- yapılan işin türüne,
- çalışma yoğunluğuna,
- temas edilen yüzeylere,
- eldivenin malzemesine,
- kaplama yapısına,
- maruz kaldığı kimyasallara,
- sıcaklık ve nem koşullarına,
- kullanıcının çalışma alışkanlıklarına
göre önemli ölçüde değişebilir.
Örneğin hafif montaj işlerinde kullanılan bir iş eldiveni uzun süre kullanılabilirken, keskin metal parçaların sürekli taşındığı bir üretim hattında aynı eldiven çok daha hızlı aşınabilir.
Bu nedenle iş eldivenlerinde yalnızca kullanım süresine değil, eldivenin fiziksel durumuna ve koruyucu performansındaki değişikliklere bakılması gerekir.
1. Eldivenin Avuç İçinde veya Parmaklarında Aşınma Varsa
İş eldivenlerinde aşınmanın en sık görüldüğü bölgeler avuç içi ve parmak uçlarıdır.
Çalışan gün boyunca kutu, metal parça, makine bileşeni veya farklı malzemeleri tuttuğunda eldivenin yüzeyi sürekli sürtünmeye maruz kalır. Zaman içerisinde kaplama incelmeye başlayabilir.
Özellikle nitril, poliüretan veya lateks kaplı iş eldivenlerinde kaplamanın belirgin şekilde aşınması, eldivenin kavrama ve mekanik koruma performansını etkileyebilir.
Kaplamanın yer yer tamamen kaybolduğu veya alttaki örgü yüzeyinin görünmeye başladığı bir iş eldiveninin değiştirilmesi değerlendirilmelidir.
2. Eldivende Kesik, Delik veya Yırtık Oluşmuşsa
Eldivende gözle görülebilen bir kesik veya delik varsa “birkaç gün daha kullanırım” yaklaşımı doğru değildir.
Çünkü küçük bir yırtık çalışma sırasında büyüyebilir ve korumanın gerekli olduğu bölgede çalışanın eli doğrudan riskle karşı karşıya kalabilir.
Özellikle;
- keskin metal parçalar,
- sac,
- cam,
- profil,
- kesici ekipmanlar
ile çalışılan ortamlarda eldivenin fiziksel bütünlüğü düzenli olarak kontrol edilmelidir.
Kesilmeye dayanıklı olarak tasarlanan bir iş eldiveninde bile ciddi fiziksel hasar oluşmuşsa ürünün koruyucu performansının devam ettiği varsayılmamalıdır.
3. Kavrama Özelliği Azaldıysa
İş eldiveninin görevi yalnızca eli dış etkilerden korumak değildir. Birçok endüstriyel uygulamada güvenli kavrama da son derece önemlidir.
Özellikle yağlı, nemli veya kaygan parçalarla çalışırken eldivenin yüzey yapısı çalışanın malzemeyi kontrollü şekilde tutmasına yardımcı olur.
Zaman içerisinde eldivenin kaplama yüzeyi düzleşebilir veya aşınabilir. Bunun sonucunda çalışan parçayı tutmak için daha fazla kuvvet uygulamak zorunda kalabilir.
Bu durum yalnızca konfor problemi değildir.
Kavrama performansının azalması;
- parçanın elden kaymasına,
- ürünün düşmesine,
- çalışma hızının düşmesine,
- el ve ön kol kaslarının daha fazla yorulmasına
neden olabilir.
Eldiven artık eski kavrama performansını göstermiyorsa kullanım ömrünün sonuna yaklaşıyor olabilir.
4. Eldiven Yağ veya Kimyasal Maddelerle Yoğun Şekilde Kirlenmişse
İş eldivenlerinin kullanım ömrünü belirleyen en önemli faktörlerden biri çalışma ortamıdır.
Yağ, gres, solvent veya farklı kimyasal maddeler eldivenin yapısını etkileyebilir. Bazı durumlarda eldiven dışarıdan büyük ölçüde sağlam görünse bile kullanılan malzemenin özellikleri zaman içerisinde değişebilir.
Burada özellikle kimyasal koruyucu eldivenler konusunda daha dikkatli davranılması gerekir.
Kimyasal maddelerle çalışırken eldivenin yalnızca fiziksel görünümüne bakmak yeterli değildir. Kullanılan kimyasalın türü, konsantrasyonu, temas süresi ve eldivenin malzemesi birlikte değerlendirilmelidir.
Kimyasal koruma gereken işlerde üreticinin belirlediği kullanım ve değiştirme talimatları mutlaka dikkate alınmalıdır.
5. Eldiven Sertleşmiş veya Esnekliğini Kaybetmişse
Yeni bir iş eldiveni ele takıldığında parmakların rahat hareket etmesine izin vermelidir. Ancak yoğun kullanım, kirlenme veya uygun olmayan temizleme yöntemleri nedeniyle bazı eldivenler zaman içerisinde sertleşebilir.
Eldiven sertleştiğinde çalışan küçük parçaları kavramakta zorlanabilir.
Bu durum özellikle;
- montaj,
- bakım,
- otomotiv,
- elektronik,
- hassas üretim
gibi el becerisinin önemli olduğu işlerde çalışma performansını doğrudan etkileyebilir.
Eldiven koruyucu görünse bile parmak hareketlerini ciddi şekilde sınırlandırıyorsa yenisiyle değiştirilmesi daha doğru olabilir.
6. Eldiven Sürekli Elden Kaymaya Başladıysa
Bir iş eldiveninin doğru bedende olması gerekir.
Ancak uzun süre kullanılan bazı eldivenlerde kumaş veya elastik yapı zaman içerisinde gevşeyebilir. Bunun sonucunda eldiven bilekten veya parmaklardan kaymaya başlayabilir.
Çalışanın sürekli eldiveni düzeltmek zorunda kalması hem çalışma konforunu hem de güvenliği olumsuz etkileyebilir.
Ayrıca bol gelen eldivenler makine ve hareketli parçaların bulunduğu çalışma alanlarında ayrı bir risk oluşturabilir.
Bu nedenle iş eldiveninin başlangıçtaki formunu ciddi şekilde kaybetmesi de değiştirme kriterlerinden biri olarak değerlendirilmelidir.
7. Eldivenin İç Kısmı Temizlenemeyecek Duruma Geldiyse
İş eldivenlerinde yalnızca dış yüzey değil, iç hijyen de önemlidir.
Ter, nem ve kir uzun süre eldivenin içinde kaldığında çalışan açısından rahatsızlık oluşturabilir. Tekrar kullanılabilir iş eldivenlerinin temizlenip temizlenemeyeceği ise kullanılan malzemeye ve üreticinin bakım talimatlarına bağlıdır.
Her iş eldiveni çamaşır makinesinde yıkanmaya uygun değildir.
Yanlış temizleme yöntemi kaplamanın, liflerin veya koruyucu yapının zarar görmesine neden olabilir.
Bu nedenle eldiven temizlenemeyecek kadar kirlenmişse veya hijyenik kullanım mümkün değilse yenisiyle değiştirilmesi değerlendirilebilir.
8. Eldiven Kullanıcıya Güven Vermiyorsa
İş güvenliğinde önemli noktalardan biri ekipmanın öngörülebilir şekilde çalışmasıdır.
Çalışan eldivenin artık yeterli koruma sağlayıp sağlamadığından emin değilse ürünün kontrol edilmesi gerekir.
Özellikle yüksek riskli uygulamalarda “bir vardiya daha kullanabiliriz” yaklaşımı yerine eldivenin durumu değerlendirilmelidir.
İş eldivenlerinin maliyeti ile olası bir el yaralanmasının doğurabileceği sonuçlar karşılaştırıldığında, kullanım ömrü sona yaklaşmış bir ürünü gereğinden uzun süre kullanmaya çalışmak doğru bir tasarruf yöntemi değildir.
İş Eldivenlerinin Ömrü Nasıl Uzatılır?
Doğru kullanım iş eldiveninin performansını daha uzun süre korumasına yardımcı olabilir.
İlk olarak yapılan işe uygun eldiven seçilmelidir. Hafif montaj için tasarlanmış bir eldivenin ağır metal taşıma işlerinde kullanılması, ürünün çok hızlı aşınmasına neden olabilir.
Eldivenler kullanılmadığında temiz ve kuru bir ortamda saklanmalıdır. Güneş ışığına, yüksek sıcaklığa veya gereksiz kimyasal temasa maruz bırakılmamalıdır.
Tekrar kullanılabilir ürünler yalnızca üreticinin belirttiği yöntemlerle temizlenmelidir.
Çalışanların eldivenleri kullanmadan önce kısa bir görsel kontrolden geçirmesi de önemli bir alışkanlıktır. Küçük bir yırtık veya aşınma erken fark edildiğinde hasarlı ekipmanın kullanılmasının önüne geçilebilir.
Her İş İçin Aynı Eldiven Kullanılmalı mı?
Hayır.
İş eldiveninin kullanım ömrünü kısaltan yaygın hatalardan biri, aynı eldivenin farklı işler için kullanılmasıdır.
Bir depoda koli taşıyan çalışan ile metal işleme tezgâhında görev yapan çalışanın maruz kaldığı riskler aynı değildir. Aynı şekilde yağlı motor parçalarıyla çalışan teknisyen ile kimyasal maddelerle çalışan personelin eldiven ihtiyaçları da birbirinden farklıdır.
Bu nedenle eldiven seçiminde öncelikle iş yerindeki riskler belirlenmelidir.
Berks'in el koruma ve iş eldivenleri ürün grubunda farklı çalışma koşullarına yönelik deri, kaplamalı, kesilmeye dirençli, kimyasal koruyucu ve farklı endüstriyel kullanım ihtiyaçlarını hedefleyen eldiven seçenekleri bulunmaktadır.
Doğru ürün seçimi yapılırken yalnızca fiyat veya eldivenin kalınlığı değil; çalışma ortamı, mekanik riskler, kavrama ihtiyacı, el becerisi ve kullanım süresi birlikte değerlendirilmelidir.
İş Eldivenlerini Düzenli Kontrol Etmek Neden Önemlidir?
İş eldivenleri çoğu işletmede günlük olarak kullanılan ekipmanlardır. Bu nedenle zaman içerisinde meydana gelen aşınma çalışan tarafından fark edilmeyebilir.
Her vardiya öncesinde birkaç saniyelik bir kontrol bile birçok problemi ortaya çıkarabilir.
Eldivenin;
- parmak uçları,
- avuç içi,
- kaplama yüzeyi,
- dikişleri,
- bilek bölümü
gözle kontrol edilebilir.
Hasarlı, aşırı kirli veya işlevini kaybetmiş eldivenlerin zamanında değiştirilmesi, kişisel koruyucu donanım yönetiminin temel parçalarından biridir.
Unutulmaması gereken nokta şudur: İş eldiveninin amacı mümkün olduğunca uzun süre kullanılmak değil, ihtiyaç duyulan süre boyunca doğru korumayı sağlamaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
İş eldiveni kaç günde bir değiştirilmelidir?
Tüm iş eldivenleri için geçerli sabit bir değiştirme süresi yoktur. Kullanım süresi yapılan işe, çalışma yoğunluğuna, eldivenin malzemesine ve maruz kaldığı risklere göre değişir. Eldiven düzenli olarak kontrol edilmeli ve performansını kaybettiğinde değiştirilmelidir.
İş eldiveninde küçük bir delik varsa kullanılabilir mi?
Eldivende delik veya yırtık bulunması koruyucu bütünlüğün bozulduğunu gösterebilir. Özellikle mekanik, kesilme veya kimyasal risk bulunan işlerde hasarlı eldiven kullanılmaya devam edilmemelidir.
İş eldivenleri yıkanabilir mi?
Bazı tekrar kullanılabilir iş eldivenleri üreticinin belirlediği koşullarda temizlenebilirken bazı ürünlerin yıkanması koruyucu özelliklerine zarar verebilir. Üreticinin temizlik ve bakım talimatları dikkate alınmalıdır.
Nitril kaplı iş eldiveni ne zaman değiştirilmelidir?
Nitril kaplamada ciddi aşınma, soyulma veya yırtılma görülmesi, eldivenin kavrama performansının azalması veya alttaki örgü yüzeyinin açığa çıkması değiştirme ihtiyacının göstergesi olabilir.
İş eldiveninin kavraması neden azalır?
Yoğun kullanım, sürtünme, yağ ve kir birikimi veya kaplama yüzeyinin aşınması kavrama performansını azaltabilir. Eldiven temizlenmesine rağmen yeterli kavrama sağlamıyorsa değiştirilmesi gerekebilir.
Eski iş eldiveni kullanmak tehlikeli midir?
Koruyucu özelliğini kaybetmiş bir iş eldiveni çalışanın maruz kaldığı riski artırabilir. Özellikle kesilme, delinme, kimyasal temas veya kaygan parça taşıma gibi risklerin bulunduğu işlerde eldivenlerin düzenli kontrol edilmesi önemlidir.
İş eldiveninin ömrünü uzatmak için ne yapılabilir?
Eldiven yapılan işe uygun seçilmeli, gereksiz kimyasal temastan korunmalı, temiz ve kuru ortamda saklanmalı ve yalnızca üretici tarafından önerilen yöntemlerle temizlenmelidir. Bununla birlikte kullanım ömrünü uzatmak amacıyla hasarlı bir eldiveni kullanmaya devam etmek doğru değildir.